درمان پوکی استخوان – بررسی 4 نکته مهم

علل و عوامل خطر

بیشتر افراد در اوایل دهه بیست سالگی به بیشترین توده و تراکم استخوانی خود می رسند. با افزایش سن، استخوان های قدیمی با سرعت بیشتری نسبت به توانایی بدن برای جایگزینی آن ها از بین می روند. به همین دلیل، افراد مسن در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به پوکی استخوان قرار دارند.
زنان به دلیل داشتن استخوان های نازک تر نسبت به مردان، بیشتر در معرض خطر ابتلا به پوکی استخوان هستند. هورمون استروژن که در زنان در سطح بالاتری نسبت به مردان وجود دارد، به محافظت از استخوان ها کمک می کند.
افرادی که وارد دوران یائسگی می شوند، کاهش سطح استروژن را تجربه می کنند. این کاهش باعث افزایش سرعت تجزیه استخوان ها و در نتیجه افزایش شکنندگی آن ها می شود.

سایر عوامل خطر عبارتند از:

•  سیگار کشیدن
•  استفاده از برخی داروها مانند استروئیدها، مهارکننده های پمپ پروتون و بعضی داروهای تشنج
•  سوء تغذیه
•  برخی بیماری ها مثل آرتریت روماتوئید
  

  ---

داروهایی برای درمان پوکی استخوان

تهاجمی ترین راه برای جلوگیری از تحلیل بیشتر استخوان و درمان پوکی استخوان، استفاده از داروهای تجویزی است. داروهای زیر معمولاً برای درمان پوکی استخوان استفاده می شوند.

بیسفسفونات ها

بیسفسفونات ها رایج ترین داروها برای درمان پوکی استخوان هستند و معمولاً به عنوان اولین خط درمان در زنان یائسه تجویز می شوند.
نمونه هایی از بیسفسفونات ها عبارتند از:

•  آلندرونات (فوزاماکس): داروی خوراکی که به صورت روزانه یا هفتگی مصرف می شود.
•  ایباندرونات (بونیوا): به شکل قرص خوراکی ماهانه یا تزریق داخل وریدی (IV) که چهار بار در سال دریافت می شود.
• ریزدرونات (اکتونل): به صورت قرص خوراکی در دوزهای روزانه، هفتگی یا ماهانه موجود است.
•  زولدرونیک اسید (رکلاست): تزریق داخل وریدی که هر ۱ یا ۲ سال یک بار انجام می شود.

داروهای آنتی بادی

در حال حاضر، دو داروی آنتی بادی برای درمان پوکی استخوان در بازار وجود دارد.

• دنوزوماب:دنوزوماب (پرولیا) به پروتئینی در بدن متصل می شود که در روند تجزیه استخوان نقش دارد. این دارو سرعت تجزیه استخوان را کاهش می دهد و به حفظ تراکم استخوان کمک می کند.دنوزوماب به صورت تزریقی هر ۶ ماه یک بار تجویز می شود.
• روموسوزوماب:آنتی بادی جدید روموسوزوماب (Evenity) به افزایش تشکیل استخوان کمک می کند. این دارو در آوریل ۲۰۱۹ توسط سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) برای افراد یائسه با خطر بالای شکستگی تأیید شد.

روموسوزوماب برای افرادی مناسب است که:

1.  عوامل خطر شکستگی دارند
2.  سابقه شکستگی دارند
3.  به سایر داروهای پوکی استخوان پاسخ نداده اند یا قادر به مصرف آن ها نیستند.

روموسوزوماب به صورت دو تزریق ارائه می شود که ماهی یک بار و حداکثر تا ۱۲ ماه دریافت می شود.

نکته مهم

این دارو دارای هشدار جعبه ای است که جدی ترین هشدار FDA محسوب می شود. روموسوزوماب ممکن است خطر حمله قلبی، سکته مغزی و بیماری های قلبی را افزایش دهد. اگر فردی در یک سال گذشته دچار حمله قلبی یا سکته مغزی شده باشد، نباید این دارو را مصرف کند.

داروهای مرتبط با هورمون

چندین دارو با اثرات شبه هورمونی وجود دارد که می توانند برای درمان پوکی استخوان تجویز شوند.

• تعدیل کننده های انتخابی گیرنده استروژن (SERM).داروهای SERM اثرات محافظتی استروژن بر استخوان را بازسازی می کنند.
• رالوکسیفن (Evista) یکی از انواع SERM است که به صورت قرص خوراکی روزانه مصرف می شود.
• کلسی تونین :کلسی تونین هورمونی است که توسط غده تیروئید تولید می شود و به تنظیم سطح کلسیم بدن کمک می کند.
  پزشکان از کلسی تونین مصنوعی( (Fortical، Miacalcin)) برای درمان پوکی استخوان ستون فقرات در برخی زنان که قادر به مصرف بیسفسفونات ها نیستند، استفاده می کنند. همچنین ممکن است از این دارو برای کاهش درد ناشی از شکستگی های فشاری ستون فقرات استفاده شود.
  این دارو به شکل اسپری بینی یا تزریقی در دسترس است.
• هورمون های پاراتیروئید (PTH):هورمون پاراتیروئید سطح کلسیم و فسفات بدن را تنظیم می کند و نوع مصنوعی آن می تواند رشد استخوان جدید را تحریک کند.
  دو نوع داروی PTH شامل تری پاراتید (فورتئو) و آبالوپاراتید (تیملوس) می شود.
  تری پاراتید به صورت تزریق روزانه استفاده می شود و معمولاً برای افرادی با پوکی استخوان شدید و خطر بالای شکستگی تجویز می گردد.
  آبالوپاراتید نیز دارویی تزریقی است که در سال ۲۰۱۷ تأیید شد و برای افرادی با پوکی استخوان شدید یا زمانی که سایر درمان ها مناسب نیستند، استفاده می شود. این دارو نیز هزینه بالایی دارد.در سال ۲۰۲۲، سازمان غذا و داروی آمریکا استفاده از آبالوپاراتید را برای مردان مبتلا به پوکی استخوان با خطر بالای شکستگی یا عدم پاسخ مناسب به درمان های دیگر تایید کرد.

هورمون درمانی

برای افرادی که در دوران پیش از یائسگی یا یائسگی قرار دارند، هورمون درمانی یا درمان جایگزینی هورمون می تواند یک گزینه درمانی باشد. با این حال، پزشکان معمولاً آن را به عنوان اولین گزینه درمانی توصیه نمی کنند، زیرا ممکن است خطر ابتلا به موارد زیر را افزایش دهد:

•  سکته
•  حمله قلبی
•  سرطان پستان
•  لخته های خونی

هورمون درمانی برای پیشگیری از پوکی استخوان تایید شده است، اما ممکن است به صورت خارج از برچسب برای درمان آن نیز استفاده شود.
این درمان می تواند شامل استروژن به تنهایی یا استروژن همراه با پروژسترون باشد و به صورت قرص خوراکی، برچسب پوستی، تزریقی یا کرم در دسترس است.

رژیم غذایی و سبک زندگی در پوکی استخوان

برخی تغییرات غذایی، استفاده از مکمل ها و تغییر در سبک زندگی، مانند ورزش منظم، می توانند به مدیریت پوکی استخوان کمک کنند.
رژیم غذایی و تغذیه
حتی در صورت مصرف دارو، رژیم غذایی باید حاوی مقدار کافی کلسیم و ویتامین D باشد تا به کاهش سرعت تحلیل استخوان کمک کند.
کلسیم ماده معدنی اصلی استخوان هاست و ویتامین D به جذب بهتر کلسیم در بدن کمک می کند.

منابع غذایی غنی از کلسیم:

•  محصولات لبنی
• سبزیجات سبز تیره
•  غلات و نان های غنی شده
•  محصولات سویا
•  بسیاری از غلات صبحانه و آب پرتقال های غنی شده با کلسیم

مؤسسه ملی آرتروز و بیماری های اسکلتی-عضلانی و پوستی (NIAMS) توصیه می کند:

•  زنان ۱۹ تا ۵۰ سال ومردان ۱۹ تا ۷۰ سال: روزانه ۱۰۰۰ میلی گرم کلسیم مصرف کنند.
• زنان ۵۱ تا ۷۰ سال و افراد بالای ۷۰ سال: روزانه ۱۲۰۰ میلی گرم کلسیم مصرف کنند.
• همچنین مصرف روزانه ویتامین D به میزان ۶۰۰ واحد بین المللی برای افراد زیر ۷۰ سال
  و مصرف ۸۰۰ واحد بین المللی برای افراد بالای ۷۰ سال توصیه می شود.

نکته مهم

در صورت دریافت ناکافی این مواد از رژیم غذایی، می توان از مکمل ها استفاده کرد، اما پیش از مصرف آن ها باید با پزشک مشورت شود.

فعالیت بدنی

ورزش نقش مهمی در تقویت استخوان ها دارد و می تواند سرعت تحلیل استخوان مرتبط با افزایش سن را کاهش دهد. همچنین در برخی موارد باعث افزایش جزئی تراکم استخوان می شود.
همچنین ورزش به بهبود تعادل و وضعیت بدن کمک کرده و خطر زمین خوردن را کاهش می دهد. کاهش زمین خوردن می تواند به معنای کاهش شکستگی ها باشد. نمونه هایی از تمرینات تعادلی شامل راه رفتن به عقب، حرکات لانژ و راه رفتن روی سطوح ناهموار است.تمرینات قدرتی یا مقاومتی مانند استفاده از وزنه های آزاد، دستگاه های بدنسازی یا نوارهای مقاومتی نیز برای سلامت استخوان ها مفید هستند.
همچنین ورزش های تحمل وزن مانند پیاده روی یا دویدن، و فعالیت های هوازی کم فشار مانند تمرین با دستگاه الیپتیکال یا دوچرخه سواری، به تقویت استخوان های پا، لگن و بخش پایینی ستون فقرات کمک می کنند.
منبع: سایت Healthline